69. Międzynarodowy Festiwal Muzyki Współczesnej „Warszawska Jesień”
ZNAKI
W tej edycji Jesieni proponujemy przekierowanie naszej wspólnej uwagi ze słyszalnej i widomej powierzchni wydarzeń na ich znaczenie i strukturę głęboką.
Ma to za cel wybicie nas z nawyków czysto muzycznych i zwrócenie uwagi na okoliczność, że jako odbiorcy sztuki jesteśmy zatopieni w morzu znaków. Część z nich istnieje niczym kulturowa kotwica, bo wykształciły się w otchłani historii kultury, inne tworzymy dzisiaj. Nie pozostaje nic innego, jak starać się te znaki rozpoznawać i czytać. Odświeżać ich sens i określać istotność, tym bardziej, że dotyka nas przeładowanie i hałas informacyjny. Jesteśmy bombardowani przez fake newsy, dotyczą nas wojny toczone w mediach tradycyjnych i internecie.
Dla równowagi obok dzieł reagujących na rzeczywistość mamy na Festiwalu dużo wypowiedzi zdystansowanych wobec publicystyki. Także takich, które cechuje humor i obśmiewanie stereotypów. Jest też na Jesieni muzyka struktur – absolutna i abstrakcyjna. Oczyszczająca od natręctwa wszechobecnych nowych dawek informacji. Stanowiąca znak osobności i skupienia na samym tworzywie sztuki.
Jerzy Kornowicz
Dyrektor Festiwalu
SZEŚĆ NURTÓW FESTIWALU
Nurt główny // Warszawska Jesień Klubowo / Dagna Sadkowska – kuratorka // Mała Warszawska Jesień / Anna Kierkosz – kuratorka // Warszawska Jesień – Konteksty // pasmo międzyfestiwalowe // wydarzenia towarzyszące //
ORAZ
spotkania z artystami / warsztaty dla młodych kompozytorów / Aleksandra Bilińska – koordynacja // audycje Festiwalowego Radio Internetowego / Monika Pasiecznik, Tomasz Biernacki – prowadzenie //
ZAGADNIENIA I PROBLEMATYKA
muzyka a znaki: motywy dźwiękowe, słowa, fonemy, grafiki, gesty, taniec, choreografia, film, światła i aranżacja przestrzeni; jednostka wobec świata, aktualność pamięci, wspólnota, polityka, kulturowa perspektywa międzynarodowa, muzyka krajów bliskiego sąsiedztwa; estetyki muzyczne i dźwiękowe, technologie, intermedia, idee i konteksty; artystyczna groteska i pure nonsense, struktury i abstrakcje, prawykonania i premiery, zamówienia i współzamówienia Warszawskiej Jesieni, zamówienia innych podmiotów, kompozytorki i kompozytorzy, artystki i artyści dźwiękowi, artyści mediów pozamuzycznych, kolektywność i współorganizacja, sieciowanie inicjatyw i współpraca [festiwal gościnny: SPOR (Aarhus), stulecie Polskiego Radia – prawykonania utworów zamówionych przez tę instytucję, powrót do SEPR i twórczości Bogusława Schaeffera]; koncerty zespołów – laureatów Nagrody Fundacji im. Ernsta von Siemensa za 2026, wydarzenie wspólne Warszawskiej Jesieni i Instytutu Ukraińskiego, współpraca z festiwalami sieci Ulisses, nurt międzyfestiwalowy w Hashtag Lab [przy udziale Polskiego Wydawnictwa Muzycznego i Instytutu Koreańskiego] i wydarzenia towarzyszące [m.in. w Muzeum Sztuki Nowoczesnej], wydarzenia kuratorskie, nowa opera, koncerty orkiestrowe, zespołowe i recitale; performanse, improwizacje, spektakle, maraton, teatr muzyczny, słuchowisko, soundart, soundscape’y, instalacje, artystyczne interwencje w przebieg wydarzeń, muzyka jako gra komputerowa, formy partycypacyjne, prywatność – Dom Muzyki, spacery muzyczne, spotkania, rozmowy, warsztaty, audycje radia internetowego, interaktywna instalacja na stronie internetowej Festiwalu, postaci fokusowane [Trond Reinholdtsen, Annesley Black, Niels Rønsholdt, Kelley Sheehan i François Sarhan]; odmienne w charakterze miejsca wydarzeń, adresowanie wydarzeń do różnych publiczności i kilku generacji odbiorców.
W NURCIE GŁÓWNYM
inauguracyjny koncert intermedialny: Krzysztof Knittel, Mateusz Śmigasiewicz, Adam Porębski, Annesley Black / Mia Zabelka – skrzypce, elektronika, Hubert Zemler – perkusja, Krzysztof Knittel – improwizacja dyrygowana, elektronika, Adam Porębski – elektronika / NARODOWA ORKIESTRA SYMFONICZNA POLSKIEGO RADIA W KATOWICACH / Marzena Diakun – dyrygentka //
U Krzysztofa Knittla studium znaków – gestów dyrygenckich wyzwalających improwizację. Mateusza Śmigasiewicza odwołania do pamięci. Oba utwory to zamówienia Festiwalu – prawykonania. Rzeczywista i nieobecna orkiestra w splotach światła i dźwięku Adama Porębskiego. Zanurzenie w gestach i znakach dobywanych przez otaczającą publiczność orkiestrę w utworze Annesley Black.
Annesley Black, fot. Amelie Kahn-Ackermann
Domy Muzyki: John Luther Adams, Leilehua Lanzilotti, John Cage, Jaouen Rudolf, David Lang, Tom Johnson, Stefano Scodanibbio, Salvatore Sciarrino, Georg Philipp Telemann, muzyka tradycyjna mikroregionu Kajoków,Joshua Uzoigwe, Ali Osman, John Luther Adams, Michelle Agnes Magalhães, Alexandre Lunsqui, Sergio Krakowski, Zygmunt Krauze, Alvin Lucier, Raven Chacon, Ge Gan-ru, Hubert Zemler, Bogusław Schaeffer, Shirish Korde, Witold Szalonek, Saad Haddad, Garth Knox, Chinary Ung, Wajdi Abou Diab, Nabil Benabdeljalil, Egidija Medekšaitė / Mikołaj Pałosz – wiolonczela, Miłosz Pękala – rekwizyty, taśma, instrumenty perkusyjne, Anna Kwiatkowska – skrzypce, Łukasz Owczynnikow – kontrabas, Aisha Orazbayeva – skrzypce, Mateusz Kowalski – skrzypce, Adam Kośmieja – pianino, Anna Pašić – harfa, Kuba Sokołowski – pianino, Giacomo Piermatti – wiolonczela, Marta Piórkowska – skrzypce, Aleksandra Demowska-Madejska – altówka, Paweł Janas – harmonia, Magdalena Kordylasińska-Pękala – instrumenty perkusyjne //
Powrót z muzyką do domu. Otwartego na znaki różnych kultur, na odmienne muzyczności i swobodne przemieszczanie się utworów po osi czasu momentów ich powstania.
Koncert w Nowym Teatrze: Oskar Tomala, Stefan Prins, Aleksandra Słyż, Sara Glojnarić, Andrew Evdokimov, Cezary Duchnowski / HASHTAG ENSEMBLE, KOMPOPOLEX / Lilianna Krych – dyrygentka //
Płaszczyzny dźwiękowe – faktury linearne podane przez Hashtag Ensemble versus powikłana tkanina muzyki Cezarego Duchnowskiego prezentowana przez Kompopolex. Prawykonania utworów zamówionych przez Hashtag Ensemble – u Oskara Tomali, Polskie Radio – u Aleksandry Słyż i Cezarego Duchnowskiego, Warszawską Jesień – u Andrew Evdokimova.
Maraton w Instytucie: Kelley Sheehan, Luxa M. Schüttler, Agata Zemla, François Sarhan, Annesley Black, Loïc Destremau, Alex Paxton, Agustín Issidoro / Małgorzata Walentynowicz – keytar, fortepian, keyboard, syntezator, klawiatura komputerowa, multimedia, elektronika, Miłosz Pękala – obiektofony, Wojciech Błażejczyk – gitara elektryczna, Agata Zemla i Katarzyna Sikora – performerki, François Sarhan – narrator, wideo, Loïc Destremau – klawiatura komputerowa i multimedia / ZAFRAAN ENSEMBLE, PROMODERN //
Pięć rozdziałów. Dwa z nich to części klawiaturowego metarecitalu Małgorzaty Walentynowicz, kolejne dwa to annały ilustrowanych pamiętników François Sarhana, ostatni – na zespół wokalny z IRCAM-owską elektroniką – to utwór Agustína Issidoro. Zamówienia Warszawskiej Jesieni złożone u Agaty Zemli i Kelley Sheehan, oraz – wspólne z IRCAM, festiwalami deciBels i Gaudeamus – u Agustína Issidoro.
Zafraan Ensemble, fot. Anton Tal
Koncert – ceremoniał: Liisa Hirsch, Jan Martin Smørdal, Klaus Lang, Wojciech Błażejczyk, Arash Yazdani / Katariin Raska – dudy estońskie, Talvi Nurgamaa – viola d’amore, altówka / ENSEMBLE FOR NEW MUSIC TALLINN / Arash Yazdani – dyrygent //
Po czterech latach powrót na Festiwal idiomatycznego zespołu Ensemble for New Music Tallinn – już jako laureata Nagrody Fundacji Muzycznej im. Ernsta von Siemensa za rok 2026. Z brzmieniem wzbogaconym o dudy i violę d’amore. Premiera utworu Wojciecha Błażejczyka zamówionego przez Warszawską Jesień.
teatr dźwięku: Piotr Peszat, Sam Salem / NO HAY BANDA //
Paradoksy i gra znakami kulturowymi w wykonaniu kanadyjskiego zespołu No Hay Banda – drugiego prezentowanego na tej edycji Jesieni laureata Nagrody Fundacji Muzycznej im. Ernsta von Siemensa za rok 2026. Konceptualny spektakl muzyczny Sama Salema. Prawykonanie utworu Piotra Peszata zamówionego przez Festiwal.
No Hay Banda, fot. Huei Lin
Koncert w kilku przestrzeniach: Elena Rykova, Barbara Zach, Georges Aperghis, Yana Shliabanska, Jessie Marino, Peter Ablinger / SPÓŁDZIELNIA MUZYCZNA CONTEMPORARY ENSEMBLE //
Różnorodność i obfitość dźwięków, słów, gestów i symboli. Formy o coraz to innej rozgrywce z czasem, także innej relacji do przestrzeni Studia Koncertowego Polskiego Radia im. Witolda Lutosławskiego. Prawykonanie utworu Yany Shliabanskiej zamówionego przez Festiwal.
Notacje / improwizacje: Nazarii Stets, Anna Zaradny, Mykhailo Chedryk, Kuba Krzewiński, Polina Pohozha, Dominik Strycharski / NEOQUARTET I SOLIŚCI NOSTRI TEMPORIS //
Mozaika języków muzycznych czerpiących z sound artu i improwizacji (Anna Zaradny, Dominik Strycharski i Nazarii Stets), teatru i konceptualizmu (Kuba Krzewiński) oraz nowego strukturalizmu (Mykhailo Chedryk i Polina Pohozha). Muzycy NeoQuartetu i soliści z Nostri Temporis w różnych wzajemnych konfiguracjach. Bezprecedensowa współpraca Warszawskiej Jesieni i Instytutu Ukraińskiego. Sześć prawykonań – zamówień obojga partnerów.
Opra – postopera: Trond Reinholdtsen / Trond Reinholdtsen, Øystein Hvamen Rasmussen, Tobias Schülke – performerzy //
Kompozytor – Trond Reinholdtsen szczególna postać tegorocznego Festiwalu. Enfant terrible nowej muzyki z wielką sprawnością wysadzający w powietrze kolejne gatunki – symbole historii muzyki – jednocześnie proponujący w ich miejsce inne formuły, pozbawione sztafażu i celebry. Opra The chosen ones to wywrócona na nice opera będąca frenetyczną opowieścią o Europie, jej imperializacji i rozpadzie. Będzie okazja do śmiechu, czasami gorzkiego. Rzecz prawdziwie dla „wybranych” do jednej z dwóch pięciogodzinnych prezentacji „opry”. Liczebność publiczności będzie bardzo ograniczona.
The Chosen Ones, fot. Trond Reinholdtsen
Teatr muzyczny: Jeppe Ernst, Niels Rønsholdt / SCENATET //
Wydarzenie spowite w ciszę. Wymaga słuchania głębokiego, zanurzenia w niespiesznie płynącym czasie. Tym bardziej, że utwór Jeppe Ernsta jest pozbawiony brzmienia (sic!). Za to jest pełen znaków. Współpraca Jesieni z festiwalem SPOR z Aarhus, tegorocznym gościem specjalnym Festiwalu.
Koncert intermedialny: Alexander Schubert / KOMPOPOLEX //
Prawykonanie utworu jednej z najbardziej widocznych postaci kompozytorskich młodszego pokolenia. Współzamówienie Warszawskiej Jesieni, Fundacji Kompopolex, Instytutu Adama Mickiewicza, Internationales Musikinstitut Darmstadt, Huddersfield Contemporary Music Festival oraz Le Vivier.
Ensemble Kompopolex
Słuchowisko performatywne: Tadeusz Wielecki / Agata Zubel – sopran, Matylda Damięcka i Tomasz Nosiński – aktorzy, Pia Partum – reżyserka / ORKIESTRA MUZYKI NOWEJ / Szymon Bywalec – dyrygent //
Kunsztowna przypowieść filozoficzna do fragmentów Rękopisu znalezionego w Saragossie Jana Potockiego, wierszy Williama B. Yeatsa, Fernanda Pessoi, Mirona Białoszewskiego i Jarosława Klejnockiego, a także tekstów samego kompozytora.
Wydarzenie performatywne: Katarzyna Krakowiak – koncepcja, scenariusz i realizacja wydarzenia / Rafał Zalech – altówka, realizacja narracji muzycznej, Asthma – raper, narracja muzyczna; Michał Sławecki – kontratenor, narracja muzyczna; Anna Zeman – kostiumy / PROMODERN – głosy i narracja muzyczna //
Rozgrywająca się w pałacu Na Wodzie w Łazienkach Królewskich „parada / paradiso roślin”. Forma, która łączy dwa porządki: paradę – jako ruch świecki, oparty na rytmie i powtarzalności – oraz procesję – jako ruch sakralny, rytualny, oparty na spowolnieniu, skupieniu i relacji. Kluczowy jest moment przejścia między tymi porządkami. Premiera utworu powstałego na zamówienie Festiwalu.
Koncert intermedialny: Przemysław Pacek, Adrianna Kubica-Cypek, Eloain Lovis Hübner, Yiran Zhao, Farzia Fallah / Marta Dawidiuk – wizualizacja, Przemysław Pacek – elektronika / EUROPEAN WORKSHOP FOR CONTEMPORARY MUSIC / Rüdiger Bohn – dyrygent //
Spotkanie młodych instrumentalistów związanych z uczelniami niemieckimi, Uniwersytetem Muzycznym Fryderyka Chopina i Akademią Muzyczną w Bydgoszczy. Różnorodność i kontrasty, audiowizualność zaskakująca sposobami użycia nowych mediów.
Koncert – performans: Krzysztof Wołek / Krzysztof Wołek – komputer, elektronika, Artur Lis – wizualizacje //
Kameralistyka po nowemu. Duet artystów dźwięku i obrazu. Gęstość i energia. Stany najwyższej intensywności.
Koncert – performans intermedialny: Sławomir Wojciechowski / Bogusław Schaeffer, Trond Reinholdtsen / Ellen Ugelvik – fortepian / ORKIESTRA FILHARMONII NARODOWEJ / Julien Masmondet – dyrygent //
Znaki graficzne z partytury Symfonii: Muzyki elektronicznej Bogusława Schaeffera jako inspiracja dla Sławomira Wojciechowskiego w tworzeniu jego instrumentalnej reinterpretacji legendarnego dzieła powstałego w Studiu Eksperymentalnym Polskiego Radia. Tronda Reinholdtsena prześmiewczy koncert fortepianowy, który daleko przekracza właściwości tej formy o działania aktorskie, film, akcję wideo, użycie rzadkich instrumentów. Sześćdziesiąt minut w stanie turbulencji.
Trond Reinholdtsen, fot. Sara Li Stensrud
Działania w przestrzeni publicznej – Interwencje / Patrole: Lidia Zielińska, Karol Urbański / GRUPA AKTYWISTÓW POLSKICH //
Interwencje / Patrole pojawiają się bez zapowiedzi w różnych momentach Festiwalu. Są komentarzem chwili, ale też tworzą samodzielny wątek prowadzony od pierwszego do ostatniego ogniwa. Sprawy, o które grupa aktywistów polskich upomina się mogą zaskoczyć tematyką i sposobem artykułowania. Najlepiej być na całej Jesieni, aby się z żadnym z Patroli nie minąć.
Warszawska Jesień Klubowo: Frank Gratkowski, Qba Janicki, Julek ploski, Bruno Maderna, Gerald Eckert, Filip Popielarz, BYDGOSKI KOLEKTYW KOMPOZYTORSKI / Frank Gratkowski – saksofon, Qba Janicki – perkusja, elektronika; Julek ploski – elektronika, Beatrix Wagner – flet, Gerald Eckert – elektronika, Filip Popielarz – elektronika, Konrad Janus – altówka / BYDGOSKI KOLEKTYW KOMPOZYTORSKI: Rafał Gorzycki – perkusja, harmonijka; Mikołaj Sarad – saksofony, Krzysztof „Freeze” Ostrowski – live electronics //
Dwa wieczory w klubie Pardon.To tu z muzyką powstającą w różnych środowiskach twórczych, ale wypracowujących podobne zjawiska dźwiękowe.
Wydarzenie Specjalne – spektakl audiowizualny: Beata Bolesławska-Lewandowska, Olga Jaros, Jerzy Kornowicz, Waldemar Raźniak, Tadeusz Sudnik, Adam Kruk / Wojciech Błażejczyk – gitara basowa, obiektofony; Rafał Zalech – altówka, elektronika; Miłosz Pękala – perkusja, Paweł Hendrich – komputer, gitara elektryczna; Marta Grzywacz – głos, Joanna Halszka Sokołowska – głos; Masza Wągrocka, Maja Kalbarczyk i Tomasz Obiński – aktorzy / KAWALEROWIE BŁOTNI: Ryszard Latecki – trąbka i małe instrumenty, Jerzy Kornowicz – pianino, keyboard, kierownictwo muzyczne, Tadeusz Sudnik – media elektroniczne, Tadeusz Wielecki – kontrabas //
Kompozycja kolektywna pt. Archipelag Giedroyć powstała z inicjatywy Stowarzyszenia Instytut Literacki Kultura. Wydarzenie nawiązuje do Roku Jerzego Giedroycia. Zostanie zaprezentowane w przeddzień Koncertu Inauguracyjnego Warszawskiej Jesieni w Arkadach Kubickiego Zamku Królewskiego jako wydarzenie specjalne Festiwalu.
Instalacja Interaktywna na stronie Warszawskiej Jesieni: Jarosław Siwiński / RYTM.DIGITAL //
Co roku Festiwal prezentuje nową stronę internetową, która obok funkcji informacyjnej pełni rolę gry interaktywnej skorelowanej z hasłem Festiwalu.
Mała Warszawska Jesień – przestrzeń twórczego współdziałania blisko 500 dzieci i młodzieży z Warszawy i okolic, 15 chórów i zespołów dziecięcych i młodzieżowych oraz 1 chór osób dorosłych; 14 dyrygentów i dyrygentek, a także 14 kompozytorek i kompozytorów, których premierowe realizacje powstały specjalnie z myślą o tej edycji festiwalu. Publiczność usłyszy 20 prawykonań utworów muzycznych i słowno-muzycznych (w tym 12 miniatur, 1 wielkoformatowy utwór hybrydowy i 7 słuchowisk site specific), składających się na jeden z najbardziej rozbudowanych partycypacyjnych projektów tegorocznej edycji – Space®operę 3.0. Łącznie tworzą one wielowątkową opowieść o mieście, naturze i współczesnych sposobach wspólnego doświadczania muzyki.
Program Małej Warszawskiej Jesieni
Pasmo międzyfestiwalowe: Labowa Jesień – cykl sześciu wydarzeń współorganizowanych przez Przestrzeń Muzyki Współczesnej Hashtag Lab, Polskie Wydawnictwo Muzyczne (Tomasz Sikorski. Kamień polny przy drodze – spotkanie autorskie z Janem Topolskim), Po prostu za dużo słów – spotkanie autorskie z Lidią Zielińską, Anną Zielińską i Dominikiem Pukiem), Instytut Kultury Koreańskiej (koncert New Pansori: Rituals for Free Narratives) i Koło Młodych przy Związku Kompozytorów Polskich.
Pasmo Wydarzeń Towarzyszących skoordynowanych z Jesienią: osiem różnorodnych inicjatyw organizowanych przez Uniwersytet Muzyczny Fryderyka Chopina / Chopin University Electronic Music Studio (Elektrofonia), Fundację ArtEngine (działanie performatywne), Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk we współorganizacji ze Związkiem Kompozytorów Polskich (międzynarodowa konferencja naukowa), Austriackie Forum Kultury (wystawa i spotkanie), Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie (koncert ESTONIAN ELECTRONIC MUSIC ASSOCIATION ENSEMBLE), Collectif4Composers (koncert), Fundację Sztuk Krytycznych (performance) i Oddział Warszawski Związku Kompozytorów Polskich (koncert).
Organizatorzy zastrzegają sobie możliwość zmian w programie.