Adams, John Luther Międzynarodowy Festiwal Muzyki Współczesnej Warszawska Jesień

przejdź do treści

ur. w 1953 w Meridian w stanie Missisipi. Działalność muzyczną rozpoczął jako nastolatek – grał na perkusji w zespołach rockowych. Na początku lat 70. studiował w California Institute of the Arts pod kierunkiem Jamesa Tenneya i Leonarda Steina, studia ukończył w 1973. Po uzyskaniu dyplomu rozpoczął pracę w dziedzinie ochrony środowiska, dzięki której po raz pierwszy odwiedził Alaskę w 1975. W latach 1982–89 występował jako kotlista i pierwszy perkusista w Fairbanks Symphony Orchestra oraz Arctic Chamber Orchestra. Od 1978 przez niemal 40 lat mieszkał w borealnych lasach środkowej Alaski, gdzie odkrył wyjątkowy świat muzyczny oparty na przestrzeni, bezruchu i pierwotnych siłach natury. Od czasu opuszczenia tego stanu w 2014 Adams mieszkał na pustyni Sonora w Meksyku, pustyni Atakama w Chile oraz na pustyni Chihuahua w stanie Nowy Meksyk. Obecnie jego dom znajduje się w australijskim Red Centre. 

Twórczość Adamsa obejmuje wiele gatunków i mediów. Komponował muzykę dla telewizji, filmu, teatru dziecięcego, na głos, instrumenty akustyczne, orkiestrę oraz elektronikę. We wczesnym okresie na jego rozwój artystyczny istotny wpływ wywarła muzyka i pisma Franka Zappy, którego fascynacja twórczością Edgarda Varèse’a wzbudziła zainteresowanie Adamsa tym kompozytorem. Uważne słuchanie muzyki Varèse’a skierowało go następnie ku twórczości Johna Cage’a, Karlheinza Stockhausena i innych kompozytorów. W latach 1998–2002 pełnił funkcję profesora nadzwyczajnego kompozycji w Oberlin Conservatory of Music. 

W latach 70. oraz przez znaczną część lat 80. Adams pracował na pełen etat jako działacz na rzecz ochrony środowiska. Z czasem uznał jednak, że powinien całkowicie poświęcić się muzyce. Podjął tę decyzję, wierząc, że muzyka może ostatecznie zrobić więcej dla zmiany świata niż polityka. Od tego czasu stał się jednym z najbardziej cenionych i wpływowych kompozytorów współczesnych, zdobył Nagrodę Pulitzera, Grammy oraz wiele innych wyróżnień. W utworach takich jak Become OceanBecome DesertAn Atlas of Deep Time czy Canticles of the Holy Wind Adams przenosi do sali koncertowej poczucie zachwytu i zdumienia, którego doświadczamy, obcując z naturą. Z kolei jego realizacje plenerowe, takie jak InuksuitSila: The Breath of the World czy Crossing Open Ground, zachęcają do ponownego odkrywania i odzyskiwania więzi z miejscem, niezależnie od tego, gdzie się znajdujemy. 

Obecnie, w ósmej dekadzie życia, Adams nadal komponuje, kierowany głęboką troską o stan Ziemi i przyszłość ludzkości. Jak sam mówi: „Jeśli potrafimy wyobrazić sobie kulturę i społeczeństwo, w których każdy z nas odczuwa głębszą odpowiedzialność za swoje miejsce w świecie, wówczas być może zdołamy taką kulturę i takie społeczeństwo urzeczywistnić”. 

Wybrane utwory: Green Corn Dance na zespół perkusyjny (1974), Night Peace na chóry antyfonalne, sopran solo, harfę i perkusję (1976), up into the silence na głos i fortepian (1978/84), Strange Birds Passing na chór fletowy (1983), The Far Country of Sleep na orkiestrę (1988), Giving Birth to Thunder, Sleeping With His Daughter, Coyote Builds North America na klarnet, skrzypce, kontrabas, czworo perkusistów i narratora (1986–90), magic song for one who wishes to live and the dead who climb up to the sky na głos i fortepian (1990), Dream In White On White na kwartet smyczkowy, harfę lub fortepian oraz smyczki (1992), Earth and the Great Weather – „A Sonic Geography of the Arctic” na smyczki, śpiewaków, perkusję, głosy mówione oraz nagrane dźwięki natury (1990–93), Three Drum Quartets from Earth and the Great Weather (1993), Five Yup’ik Dances na harfę solo (1991–94), Clouds of Forgetting, Clouds of Unknowing na orkiestrę kameralną (1991–95), Sauyatugvik: The Time of Drumming na orkiestrę (1995), Sauyatugvik: The Time of Drumming, wersja na dwa fortepiany, kotły i czworo perkusistów (1996), Strange and Sacred Noise, sześć utworów na kwartet perkusyjny (1991–97), In the White Silence na czelestę, harfę, kwartet smyczkowy, dwa wibrafony i orkiestrę smyczkową (1998), Qilyaun na cztery wielkie bębny lub wielki bęben z cyfrowym opóźnieniem (1998), The Immeasurable Space of Tones na skrzypce, wibrafon, fortepian, instrument klawiszowy o przedłużonym wybrzmieniu oraz instrument kontrabasowy (1998–2001), Among Red Mountains na fortepian solo (2001), Dark Wind na klarnet basowy, wibrafon, marimbę i fortepian (2001), In a Treeless Place, Only Snow na czelestę, harfę lub fortepian, dwa wibrafony i kwartet smyczkowy (2001), Red Arc / Blue Veil na fortepian, instrumenty perkusyjne o określonej wysokości dźwięku oraz przetworzone dźwięki (2002), For Lou Harrison na kwartet smyczkowy, dwa fortepiany i smyczki (2003), A Northern Suite na orkiestrę (1979–80/2004), Poem of the Forgotten na głos i fortepian (2004), …and bells remembered… na smyczkowane krotale, dzwonki orkiestrowe, kuranty, wibrafon i smyczkowany wibrafon (2005), for Jim (rising) na trzy trąbki i trzy puzony (2006), The Place Where You Go to Listen, ciągłe środowisko dźwiękowo-świetlne (2006), Dark Waves na orkiestrę (lub dwa fortepiany) i dźwięki elektroniczne (2007), Nunataks (Solitary Peaks)na fortepian solo (2007), The Light Within na flet altowy, klarnet basowy, wibrafon/crotales, fortepian, skrzypce, wiolonczelę i dźwięki elektroniczne (2007; wersja na orkiestrę i dźwięki elektroniczne 2010), Always Very Soft na trio perkusyjne (2007), Little Cosmic Dust Poem na głos i fortepian (2007), Veils and Vesper, cztery elektroniczne pejzaże dźwiękowe (2008), the place we began, cztery elektroakustyczne pejzaże dźwiękowe (2008), Inuksuit na od 9 do 99 perkusistów (2009), Become River na orkiestrę kameralną (2010), Four Thousand Holes na fortepian, perkusję i dźwięki elektroniczne (2010), The Wind in High Places na kwartet smyczkowy (2011), Tukiliit (The Stone People Who Live in the Wind) na fortepian solo (2012), Become Ocean na wielką orkiestrę (2013), Sila: The Breath of the World na pięć zespołów wykonawczych (2013), Dream of the Canyon Wren na kwartet smyczkowy (2013), Canticles of the Holy Wind na cztery chóry i solistów wokalnych (2013), Canticles of the Sky na cztery chóry SATB (2013), Ten Thousand Birds na orkiestrę kameralną (2014), The Light That Fills the World na orkiestrę (2000/15), Soundwalk 9:09, spacer dźwiękowy (2016), Three High Places (in memory of Gordon Wright) na wiolonczelę solo lub skrzypce solo (2007/17), Become Desert na wielką orkiestrę i chór (2017), there is no one, not even the wind na flet, flet altowy, dwoje perkusistów, fortepian, skrzypce, altówkę, wiolonczelę i kontrabas (2017), In the Name of the Earth na wielką grupę głosów (2017), The Wind Garden, pejzaż dźwiękowy (2017), Lines Made by Walking na kwartet smyczkowy (2019), Vespers of the Blessed Earth na cztery chóry mieszane, sopran solo i orkiestrę (2021), Waves and Particles na kwartet smyczkowy (2021), Forest Without Leaves na chór, solistę wokalnego i orkiestrę kameralną (1984/2022), An Atlas of Deep Time na orkiestrę (2022), Darkness and Scattered Light na pięć kontrabasów (2022), Three Nocturnes na kontrabas solo (2022), A Brief Descent into Deep Time na chór mieszany i perkusję lub organy (2022), Crossing Open Ground na instrumenty dęte drewniane, blaszane i perkusję (2023), Prophecies of Stone na fortepian i orkiestrę (2023), Prophecies of Fire na kwartet perkusyjny (2023), Noctilucent na kwartet smyczkowy (2020/25), Horizon na 17 solowych instrumentów smyczkowych (2025), Never and Always Becoming na kwartet smyczkowy (2025).