Szalonek, Witold Międzynarodowy Festiwal Muzyki Współczesnej Warszawska Jesień

przejdź do treści

ur. w 1927 w Czechowicach-Dziedzicach, zm. w 2001 w Berlinie. Kompozytor, pedagog, jeden z najważniejszych twórców muzyki awangardowej w Polsce i Europie. W 1949 rozpoczął studia w katowickiej Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej u Wandy Chmielowskiej (fortepian), a później (po kontuzji ręki) – u Bolesława Woytowicza (kompozycja). Naukę kontynuował u Nadii Boulanger w Paryżu. Od 1967 był związany jako pedagog z katowicką PWSM (kompozycja). Przebywał też w Berlinie Zachodnim jako stypendysta DAAD. Prowadził seminaria i kursy dotyczące własnych technik kompozytorskich na uczelniach muzycznych i uniwersytetach, m.in. w Danii, Niemczech, Finlandii, Polsce i Słowacji. W 1972 otrzymał nominację na stanowisko rektora PWSM w Katowicach, jednak zrezygnował z pełnienia tej funkcji. Rok później, po wygraniu konkursu, został powołany na stanowisko profesora Hochschule der Künste w Berlinie Zachodnim, gdzie objął klasę kompozycji po Borisie Blacherze. W RFN założył Towarzystwo im. K. Szymanowskiego, którego zadaniem było propagowanie muzyki polskiej. Jest uznawany za jednego z prekursorów polskiego sonoryzmu. 

Po okresie neoklasyczno-folklorystycznym, od początku lat 60. prowadził studia nad uzyskiwaniem nowych brzmień wydobywanych z instrumentów tradycyjnych, zwłaszcza dętych drewnianych. Odkrył tzw. dźwięki kombinowane – wielodźwięki o specyficznej barwie, uzyskiwane przez odpowiednie zadęcie oraz specjalne palcowanie. W kompozycjach z lat 80. i 90. łączył natomiast nowatorskie efekty brzmieniowe z elementami muzyki dawnej oraz klasycznymi formami. Został wyróżniony m.in. tytułem doktora honoris causa Westfalskiego Uniwersytetu Wilhelma w Münsterze, nagrodą Związku Kompozytorów Polskich za całokształt twórczości czy nagrodą „Kulturpreis Schlesien” rządu Dolnej Saksonii. 

Wybrane utwory: Pastorale na orkiestrę (1955), Suita Polifoniczna na orkiestrę (1955), Nokturn na harfę i orkiestrę smyczkową (1955), Suita kurpiowska na alt i dziewięć instrumentów (1955), Satyra Symfoniczna na orkiestrę (1956), Suita polifoniczna na orkiestrę smyczkową (1956), Sonata na wiolonczelę i fortepian (1958), Wyznania na chór mieszany (lub recytatora) i orkiestrę (1959), Concertino na flet i orkiestrę kameralną (1962), Les Sons na zespół symfoniczny (1965), Mutazioni na orkiestrę kameralną (1966), Quattro monologhi na obój solo (1966), Proporzioni na flet, altówkę i harfę (1967), Mutanza na fortepian (1968), Improvisations sonoristiques na klarnet, puzon, wiolonczelę i fortepian (1968), O ziemio miła na głos i orkiestrę (1969), 5 małych utworów na flet i inny instrument (1969), Aarhus Music na kwintet dęty (1970), Proporzioni II na flet, wiolonczelę i harfę (1970), Trzy szkice na harfę (1972), Connections na 10 instrumentów (1972), Proporzioni III na skrzypce, wiolonczelę i fortepian (1977), Piernikiana na tubę (1977), Mała symfonia B-A-C-H na fortepian i orkiestrę symfoniczną (1981), Take the Game… na sześcioro perkusistów (1981), Five Ghoulish Dreams na saksofon altowy (1985), Inside?-Outside? na klarnet basowy i kwartet smyczkowy (1987), Toccata e corale na organy (1988), Elegia na śmierć przyjaciela na klarnet i fortepian (1989), Toccata e corale, wersja na fortepian (1990), Invocazioni na dwie gitary (1992), Sept epigrammes modernes według G. Hoffnunga na kwartet saksofonowy (1993), Medusa Dreams of Pegasus na róg i flet prosty (1997), Hautbois mon amour na obój solo, dwie harfy, kotły i orkiestrę smyczkową (1999).