A sound, a narrow, a channel, an inlet, the straits, the barrens, the stretch of a neck - Annesley Black Międzynarodowy Festiwal Muzyki Współczesnej Warszawska Jesień

przejdź do treści

A sound, a narrow, a channel, an inlet, the straits, the barrens, the stretch of a neck - Annesley Black

(Dźwięk, cieśnina, kanał, zatoka, przesmyki, pustkowia, wyciągnięcie szyi) 

W tej kompozycji na orkiestrę rozmieszczoną w różnych punktach sali koncertowej interesowała mnie relacja między człowiekiem a przestrzenią. Przestrzenią badaną w utworze jest Beethovensaal w stuttgarckiej Liederhalle. Krzywizna architektury sali może wydawać się równie niegościnna i trudna do ujarzmienia jak Antarktyka w 1911. Muzycy są rozmieszczeni w całej sali. Zarówno oni, jak i obiekty dźwiękowe kształtują się w przestrzeni i zarazem poddają się kształtowaniu przez nią. Dźwięki tworzą zatem dramaturgię otwarcia przestrzeni i dźwiękowego ruchu w niej. 

Inspiracją dla utworu była moja analiza choreografii Williama Forsythe’a One Flat Thing, reproduced, a także moje późniejsze studia nad wyprawą Terra Nova zespołu Roberta Falcona Scotta na Antarktydę w latach 1910–13, a zwłaszcza nad pamiętnikami i materiałami filmowymi Herberta G. Pontinga, które dokumentują tę tragicznie zakończoną ekspedycję. 

W sensie koncepcyjnym punktem wyjścia jest dla mnie ta właśnie wyprawa oraz niezmierzona, biała przestrzeń Antarktydy. Ze sceny wysyłane są sygnały – perkusyjne komunikaty w kodzie Morse’a. Dochodzą z niej też zwierzęce zawołania: transkrypcje podwodnych odgłosów fok Weddella i nawoływań pingwinów cesarskich. Z czasem odpowiadają im instrumenty przemieszczające się po sali oraz te umieszczone na stanowiskach ponad publicznością i wokół niej. 

Strukturę dramaturgiczną utworu współkształtują ścierające się procesy: jedne rozwijają się wykładniczo, w sposób niemożliwy do zatrzymania, inne w sposób dopuszczający regenerację – to, co w odniesieniu do topnienia lodowców naukowcy określają mianem „zdrowego cyklu”. Sygnały i zawołania są zatem zdeterminowane nie tylko przez swoje położenie w przestrzeni. Różnym procesom podlegają całe masy, punkty i strumienie dźwięku przemieszczające się po sali, a wraz z nimi – nasza słuchowa percepcja tej przestrzeni. 

Annesley Black

Utwór został zamówiony przez Staatsorchester Stuttgart oraz Podium Gegenwart przy Deutscher Musikrat. Jego prawykonanie odbyło się w lutym 2024 w Beethovensaal, w stuttgarckiej Liederhalle; grała Staatsorchester Stuttgart pod dyrekcją Pabla Gonzáleza.