Knittel, Krzysztof Międzynarodowy Festiwal Muzyki Współczesnej Warszawska Jesień

przejdź do treści

ur. w 1947 w Warszawie, studiował reżyserię dźwięku i kompozycję (u Tadeusza Bairda, Andrzeja Dobrowolskiego i Włodzimierza Kotońskiego) w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej im. F. Chopina w Warszawie. Brał udział w Kursach Zastosowań Matematyki organizowanych przez Polską Akademię Nauk w Warszawie (1974) i w Międzynarodowych Wakacyjnych Kursach Nowej Muzyki w Darmstadcie (1974 i 1976). Od 1973 współpracował ze Studiem Eksperymentalnym Polskiego Radia. W 1978 pracował w The Center of the Creative and Performing Arts w State University of New York w Buffalo. Realizuje utwory komputerowe i elektroakustyczne, tworzy instalacje dźwiękowe, pisze utwory orkiestrowe, kameralne, sceniczne. Jako kompozytor i wykonawca swoich utworów koncertował w większości krajów europejskich, w Azji, Ameryce Północnej i Południowej. Jego dyskografia obejmuje ponad 60 płyt. Jest współtwórcą grup muzyki improwizowanej: Grupy Kompozytorskiej KEW (1973–76), Niezależnego Studia Muzyki Elektroakustycznej (1982–84), Pociągu towarowego (1986–2017), European Improvisation Orchestra (1996–98), tria CH&K&K (od 1999), Kawalerowie błotni (od 2003). 

W 1981 współpracował z Komisją Kultury NSZZ „Solidarność” regionu Mazowsze, w stanie wojennym działał w środowiskach kultury niezależnej. W latach 1989–92 był wiceprezesem Polskiego Towarzystwa Muzyki Współczesnej, współtworzył festiwal Audio-Art w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie, w latach 1995–98 był dyrektorem festiwalu Warszawska Jesień, w latach 1999–2003 prezesem Związku Kompozytorów Polskich. Wiceprezes Polskiej Rady Muzycznej (2000–05), w latach 2005–17 jej przewodniczący. W latach 2014–18 był członkiem zarządu Europejskiej Rady Muzycznej. W latach 2003–06 był członkiem Rady Nadzorczej Telewizji Polskiej S.A., 2004–10 – członkiem Rady Programowej Zachęty – Narodowej Galerii Sztuki, 2006–22 – Rady Stowarzyszenia Autorów ZAiKS. Od 2006 prowadził utworzony przez siebie międzynarodowy festiwal muzyki improwizowanej Ad Libitum. Jest profesorem emerytowanym Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina, wykładał też w akademiach muzycznych w Łodzi i Krakowie. Jako dziennikarz muzyczny współpracował z „Tygodnikiem Literackim”, „Ruchem Muzycznym”, magazynem muzycznym „Studio”, telewizyjnym Pegazem i Redakcją Muzyki Poważnej TVP. Jest członkiem honorowym Polskiego Stowarzyszenia Muzyki Elektroakustycznej. W 1985 otrzymał Nagrodę Kulturalną „Solidarności”, w 2003 Nagrodę im. C. Norwida i Nagrodę Związku Kompozytorów Polskich, w 2005 Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” i Złoty Medal Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej, w 2007 odznakę „Zasłużony dla Kultury Polskiej”, Medal SPAM „Za Zasługi dla Muzyki Polskiej” (2010), Medal Komisji Edukacji Narodowej (2011), grant Foundation for Contemporary Performance Arts w Nowym Jorku (1998), Gustav Mahler Kompositionspreis (2017), Nagrodę Teatralną Miasta Gdańska (2017), Nagrodę stulecia ZAiKS-u (2019), Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2025). 

Wybrane utwory (od 2000): Z głębokości wołam do Ciebie, Panie…, psalmy (2000), Sonaty da camera nr 8–20 dla różnych wykonawców (2000–16), El maale rahamim… na chór mieszany i orkiestrę symfoniczną (2001), Pieśni Norwidowe na sopran i fortepian (2001), Der Zirkus ist gekommen (Cyrk przyjechał) na sopran, tancerkę, flet, wiolonczelę, fortepian, fortepian preparowany i dwie płyty CD (2003), V2R Trio (Grand River Trio) na klarnet, skrzypce, fortepian i CD (2003), Dotykać węża od środka, instalacja dotykowo-dźwiękowa (2003), Męka Pańska według Świętego Mateusza na głosy solowe, chór mieszany, dwóch perkusistów, orkiestrę smyczkową i elektronikę (2004), Pamiętnik z Powstania Warszawskiego na pięciu aktorów, chór żeński, fortepian, wiolonczelę i orkiestrę symfoniczną (2004), Koncert na klawesyn i orkiestrę (2004), Społeczne/aspołeczne, performance oraz instalacja wideo (2005), Vagante na solistów, orkiestrę i taśmę (2005), Toccata na orkiestrę symfoniczną (2007), Cheap imitations, muzyka kameralna na flet, klarnet, fortepian, kwartet smyczkowy i taśmę (2008), Strzępy pamięci II na dwa fortepiany, dźwięki komputerowe i wideo (2007), Pory roku, instalacja dźwiękowa (2008), Spotkania (w dwóch niespełnionych aktach), muzyka dla Polskiego Teatru Tańca i Teatru Wielkiego w Łodzi (2011), free for(m) macwin nr 1–3, muzyka elektroakustyczna (2011–18), Partita 1 (Koori) na saksofon, orkiestrę symfoniczną i media elektroniczne (2013), Partita II (Inuit) na flet, orkiestrę smyczkową i media elektroniczne (2013), AD-W2014 dla aktora, improwizujących solistów, orkiestry i chóru (2014), Sąd Ostateczny, opera (2017), Like a Stone, oratorium dla improwizujących solistów i chóru (2017), Oneg Szabat na flet, skrzypce, wiolonczelę, chór amatorski, wideo i media elektroniczne (2019), Canticum profugorum, oratorium na głosy solowe, chór i orkiestrę (2020), Głosy na czterech aktorów, chór kameralny, orkiestrę kameralną i dźwięki elektroniczne (2021), Koncert na Przyczółku Grochowskim (2021), Maurycy Beniowski. Opera alternatywna, opera buffa, libretto Maciej Wojtyszko (2022), Dyptyk klimatyczny na wiolonczelę solo, orkiestrę kameralną i elektronikę (2023), untitled 001-023, untitled 024-044, muzyka elektroniczna (2023), It’s just a feedback, muzyka elektroniczna (2024), Gdańska nostalgia na carillon (2024), 4:15, piosenka z cyklu „Piosenki Warszawskiej Jesieni” dla zespołu Hańba!, do słów Grzegorza Uzdańskiego (2024), Ka makana o ke ola na orkiestrę smyczkową (2025), Sonata barokowa AH200 na kwartet smyczkowy i klawesyn (2025), Malowany światłem księżyca do starojapońskich haiku w tłumaczeniu Czesława Miłosza, na sekstet wokalny i elektronikę (2025), forMIA na improwizowane skrzypce, perkusję, elektronikę i orkiestrę kameralną (2026).