Schubert, Alexander
ur. w 1979 w Bremie, studiował bioinformatykę w Lipsku oraz kompozycję multimedialną u Georga Hajdu i Manfreda Stahnkego w Hamburgu. Już w czasie studiów udzielał się jako muzyk i kompozytor w bardzo różnych kontekstach artystycznych. Przez rok pracował także w ZKM | Center for Art and Media w Karls ruhe, w tamtejszym Instytucie Muzyki i Akustyki. W 2018 uzyskał doktorat z kompozycji multimedialnej w Hochschule für Musik und Theater w Hamburgu. Jest profesorem kompozycji multimedialnej na tej uczelni oraz kierownikiem artystycznym Studia Elektronicznego w Musikhochschule w Lubece. W 2016 był profesorem gościnnym w Folkwang University of the Arts w Essen. Pracuje przeważnie jako niezależny kompozytor.
Schubert porusza się w przestrzeni napięć i przenikań między muzyką akustyczną, elektroniką oraz różnymi idiomami muzycznymi. Jedną z najbardziej charakterystycznych cech jego twórczości jest łączenie takich idiomów muzycznych jak hard core, free jazz, popularna muzyka elektroniczna czy techno, z koncepcjami współczesnej muzyki klasycznej. Kompozytor czerpie te inspiracje nie z refleksji teoretycznej, lecz z osobistych doświadczeń. W młodości i na początku swojej drogi artystycznej działał we wszystkich tych obszarach – solo i jako członek zespołów muzycznych.
Istotne miejsce w dorobku Schuberta zajmują projekty performatywne. Wykorzystanie ciała w muzyce elektronicznej oraz przekazywanie dodatkowych znaczeń za pośrednictwem gestu to kluczowe aspekty jego utworów. Celem jest umacnianie sprawczości wykonawcy i maksymalna intensywność przekazu. Dążenie do intensyfikacji wykonania muzycznego jest jedną z głównych sił napędowych jego twórczości. Kompozytor podchodzi do tego zagadnienia subiektywnie, rzadko traktuje je w sposób czysto konceptualny. Taka postawa inspiruje go również do podważania granic między muzyką zapisaną a improwizowaną. Kilka z jego dzieł można interpretować jako wysoce ustrukturyzowane improwizacje.
Z wykształcenia informatyk, Schubert porusza się swobodnie w świecie technologii. Od 2009 koncentruje się na kompozycjach gesturalnych, często wykorzystuje sensory – zarówno w praktyce artystycznej, jak i w pracy badawczej. Brał udział w międzynarodowych konferencjach w tej dziedzinie i współpracował z instytutami na całym świecie. To połączenie aspektów estetycznych, technicznych i naukowych w ramach jednego interdyscyplinarnego podejścia spotkało się z dużym uznaniem.
Obok działalności kompozytorskiej i solowej Schubert udziela się także na innych polach. Jest członkiem założycielem Decoder Ensemble. Jako muzyk, kompozytor i programista współtworzył projekty m.in. dla Wiener Festwochen, Staatsoper Unter den Linden w Berlinie oraz SWR. Kuratorował poświęcony współczesnej muzyce elektronicznej Ahornfelder Festival, prowadzi też wytwórnię muzyki współczesnej Ahornfelder. Jest członkiem i współorganizatorem VAMH (Verband für aktuelle Musik Hamburg) – platformy organizującej m.in. coroczny dwutygodniowy festiwal blurred edges. Zasiadał w jury m.in. konferencji SSSP oraz konkursu Jeu de temps / Times Play (JTTP); był przewodniczącym jury (w kategorii muzyka na zespół z elektroniką) podczas Międzynarodowej Konferencji Muzyki Komputerowej (ICMC). Prowadził również warsztaty kompozytorskie, m.in. w Meksyku i Sztokholmie.
Otrzymał liczne nagrody, rezydencje i stypendia przyznawane przez ZKM, Giga-Hertz Prize, Bourges, ICMC, NIME, JTTP oraz Międzynarodowe Wakacyjne Kursy Nowej Muzyki w Darmstadcie. Realizował zamówienia kompozytorskie dla takich instytucji i zespołów jak: NDR, International Music Institute Darmstadt (IMD), Ensemble Resonanz, IRCAM, ZKM, Huddersfield Contemporary Music Festival, Hamburgische Kulturstiftung, piano possibile i Ensemble Intégrales. Jego utwory są wykonywane na całym świecie przez takie zespoły jak: Ensemble intercontemporain, Ictus, Nadar Ensemble, Ensemble Mosaik, Ensemble Nikel, Klangforum Wien oraz Decoder Ensemble. Były prezentowane na takich festiwalach i w takich instytucjach jak: IRCAM, NIME Sydney, ICMC, ZKM, Międzynarodowe Wakacyjne Kursy Nowej Muzyki w Darmstadcie, NYU Steinhardt, Essl Museum, Deutschlandfunk, SMC Porto, MDR, Wiener Festwochen, Rainy Days, ACHT BRÜCKEN, Technische Universität Berlin, Hamburger Kunsthalle, Akousma Montréal, Hamburger Klangwerktage, Electronic Music Midwest (EMM) oraz ARD Hörspieltage. Po 2018 twórczość Schuberta coraz wyraźniej zwraca się ku postcyfrowości, wirtualności oraz performansom i instalacjom opartym na sztucznej inteligencji. Nakładem Wolke Verlag ukazała się jego książka Switching Worlds, zaś projekt Wiki-Piano.Net otrzymał wyróżnienie honorowe w kategorii Digital Musics & Sound Art na Prix Ars Electronica 2019. Eternal Dawn, wielkoformatowy projekt z dziedziny teatru muzycznego, miał światową premierę podczas Musica Festival w Strasburgu we wrześniu 2025; niemieckie prawykonanie tego dzieła odbyło się w Kampnagel Hamburg w styczniu 2026.
Wybrane utwory: 151 Meter über dem Meer, utwór teatralny / performans (2007), Corylus Avellana, nagranie (2007), Der Grenzübergang zwischen Norwegen und Turin na skrzypce, klarnet, fortepian, perkusję, puzon i elektronikę (2008), La Digression fragmentée na gitarę, flet, perkusję i elektronikę (2008), A Set of Dots, instalacja audiowizualna (2008), Some forgotten Patterns, instalacja audiowizualna (2008), Die Monster, utwór radiowy (2008), Laplace Tiger na zestaw perkusyjny, czujniki na ramionach, live electronics i live video (2009), Weapon of Choice na skrzypce, czujnik, live electronics i live video (2009), Superimpose I na saksofon, kontrabas, fortepian, perkusję i elektronikę (2009), Superimpose II „Night of the Living Dead” na saksofon, kontrabas, fortepian, perkusję i elektronikę (2009), A Few Plateaus na zespół laptopowy (2009), Nachtschatten, nagranie (2009), Semaphores, nagranie (2009), Bureau Del Sol na zestaw perkusyjny, saksofon i płytę winylową z kodem czasowym (2010), Superimpose III „Infinite Jest” na saksofon, gitarę elektryczną, perkusję i elektronikę (2010), Superimpose IV „Streamlines” na saksofon, klarnet basowy, gitarę elektryczną, perkusję i elektronikę (2010), Superimpose V „Sugar, Maths and Whips” na skrzypce, kontrabas, fortepian, perkusję i elektronikę (2010), Ships, wrecks, vivid temporal photography na trzech muzyków i elektronikę (2010), Vodopad, muzyka filmowa (2010), White Box, muzyka filmowa (2010), The Grand Dissection na duży zespół, dyrygenta z czujnikami na ramionach i live electronics (2011), Your Fox’s A Dirty Gold na głos, czujniki ruchu, gitarę elektryczną i live electronics (2011), Point Ones na mały zespół, dyrygenta z czujnikami na ramionach i live electronics (2012), Bird Snapper na głos, saksofon, bas elektryczny, gitarę elektryczną, perkusję i instrument klawiszowy (2012), Bifurcation Fury na gitarę basową, live electronics i światło sterowane na żywo (2012), Bottom Feeder na zestaw perkusyjny, saksofon i płytę winylową z kodem czasowym (2013), Sweet Anticipation na zestaw perkusyjny, czujniki ruchu, live electronics i live video (2013), SCANNERS na zespół smyczkowy i elektronikę (2013), Lucky Dip na zestaw perkusyjny MIDI, gitarę elektryczną, instrument klawiszowy, live electronics, światło sterowane na żywo i wideo (2013), Unit Cycle, instalacja audiowizualna (2013), Serious Smile na zestaw perkusyjny, wiolonczelę, fortepian, dyrygenta i czujniki ruchu (2014), HELLO na kwartet saksofonowy, live electronics i wideo (2014), Sensate Focus na skrzypce, gitarę elektryczną, pady perkusyjne, klarnet basowy i światło (2014), Star Me Kitten na mały zespół, głos i wideo (2015), Supramodal Parser na mały zespół, głos i światła (2015), Black Mirror na zespół, choreografię, wideo i światła (2016), f1 na mały zespół, live electronics i wideo (2016), Solid State, instalacja dźwiękowo-świetlna (2016), Black Out BRD na zespół (2017), Codec Error na dwóch perkusistów, kontrabas i światło (2017), It Was Not An Easy Situation, praca wideo (2017), Control, immersyjny scenariusz kontroli (2018), Av3ry, projekt muzyczny AI realizowany na serwerze (2019–), Unity Switch, interaktywna wirtualna instalacja performatywna (2019), A Perfect Circle, sesja terapeutyczna dla publiczności, dwóch mówców, dwóch asystentów i prowadzącego (2019), GENESIS, wirtualna gra komputerowa online dla uczestników internetowych i ludzkich awatarów (2020), Convergence na zespół smyczkowy i system AI (2020/21), Browsing, Idling, Investigating, Dreaming na kwartet online (2020), Asterism, immersyjna symulacja wyroczni AI z performerami, śpiewakami/performerami, perkusistami/performerami, VR, światłem i dźwiękiem (2021), Crawlers, autonomiczny kolektyw botów AI, ciągły projekt internetowy i instalacja (2021), Holo_Acid.MOV (CRYPT-File), utwór zespołowy oparty na AI, z instrumentami i śpiewanymi partiami chóralnymi (2021), ANIMAtm, performans oparty na AI dla Decoder Ensemble, performerów, z elektroniką IRCAM, wideo, choreografią, scenografią i światłem (2022), Sleep Laboratory, immersyjna instalacja VR na muzyków/performerów i wideo VR (2022), Angel Death Traps, transhumanistyczno-techno-romantyczny cykl pieśni (2021–23), BLEED.SIM (NPC Ritual File), performans VR dla performera, z użyciem gogli VR, symulacji wirtualnego ciała i środowiska 3D (2023), Steady State na solowego performera i dwóch asystentów, z użyciem czepka EEG, czujnika ruchu, wideo i live electronics (2024), Terminal Infinity, posthumanistyczne requiem dla członków Berliner Philharmoniker i Karajan-Akademie, z performerami, choreografią, wideo, robotyką/mechatroniką i światłem (2025).